Ik denk dat we elkaar tegenwoordig behoorlijk in de war maken als het gaat over gezondheid.
De ene dag lees je dat we meer naar ons lichaam moeten luisteren. Dat we onze grenzen beter moeten bewaken. Dat we vaker rust moeten nemen en minder hard moeten zijn voor onszelf. De volgende dag verschijnt er een artikel over hoe slap we zijn geworden, dat we meer ongemak moeten opzoeken, vaker moeten bewegen, koud moeten douchen en niet bij ieder pijntje thuis moeten blijven zitten.
En eerlijk? Ik snap soms wel dat mensen het niet meer weten.
Wanneer luister je naar je lichaam en wanneer houd je jezelf voor de gek?
Ik zie het ook terug in de praktijk. Mensen vragen regelmatig of ze moeten sporten terwijl ze moe zijn. Lees over waarom bewegen niet automatisch helpt. Of ze moeten gaan wandelen terwijl ze eigenlijk op de bank willen liggen. Of ze beter een avond vroeg naar bed kunnen gaan of zichzelf juist bij elkaar moeten rapen en nog even iets moeten ondernemen. Achter die vragen zit vaak dezelfde onzekerheid. Wanneer luister ik goed naar mijn lichaam en wanneer houd ik mezelf voor de gek?
Lees waarom je lichaam soms iets anders doet dan jij wilt.
Misschien is dat wel één van de lastigste dingen van deze tijd. We hebben meer kennis over gezondheid dan ooit, maar lijken tegelijkertijd verder verwijderd van ons eigen gevoel. Voor bijna alles zoeken we bevestiging buiten onszelf. We willen graag weten wat een expert ervan vindt, wat een podcast zegt of wat een onderzoek heeft aangetoond. Het liefst willen we een duidelijk antwoord dat altijd klopt.
Alleen werkt een lichaam niet zo.
We zijn tegelijkertijd slapper en meer overbelast geworden
Vorige keer schreef ik een blog waarin ik stelde dat we steeds minder aankunnen. Dat zorgde voor behoorlijk wat reacties. Sommige mensen waren het er volledig mee eens. Anderen vonden het veel te zwart-wit. En eigenlijk hadden beide groepen gelijk. Want als ik kijk naar hoe we leven, zie ik twee dingen tegelijkertijd gebeuren.
Lees deze blog over dat we steeds minder aankunnen hier.
Aan de ene kant zijn we inderdaad minder gewend geraakt aan ongemak. We hoeven bijna nergens meer op te wachten. We hoeven zelden honger te hebben. We bewegen minder dan vroeger en veel dagelijkse uitdagingen zijn uit ons leven verdwenen. Ons lichaam krijgt daardoor minder redenen om zich aan te passen en sterker te worden. Dat zie je terug in conditie, belastbaarheid en soms ook in mentale veerkracht.
Aan de andere kant zie ik mensen die voortdurend over hun eigen grenzen heen leven. Mensen die altijd doorgaan. Die slecht slapen, veel stress ervaren, overal verantwoordelijk voor zijn en ondertussen proberen om ook nog een leuke partner, ouder, ondernemer, werknemer en vriend te zijn. Mensen die eigenlijk al maanden moe zijn, maar zichzelf vertellen dat ze gewoon even moeten doorzetten.
Lees meer over waarom je lichaam in de stress blijft hangen
Moe is niet altijd hetzelfde
Het bijzondere is dat beide groepen zich vaak hetzelfde voelen: moe.
Dat maakt het zo verwarrend.
Want vermoeidheid betekent niet altijd hetzelfde. Soms is vermoeidheid een teken dat je moet herstellen. Soms is vermoeidheid juist een gevolg van te weinig beweging, te weinig uitdaging en te weinig energie in het systeem. Dat verschil voel je niet met een checklist. Dat verschil leer je alleen kennen door jezelf beter te begrijpen.
Ik merk dat zelf ook regelmatig. Er zijn dagen waarop ik moe thuiskom en denk dat ik behoefte heb aan rust. Totdat ik mezelf dwing om een wandeling te maken en merk dat ik me daarna juist beter voel. Er zijn ook dagen waarop ik denk dat ik nog wel even door kan, terwijl ik eigenlijk al uren over mijn grens heen ben. Op die momenten is vroeg naar bed gaan niet zwak. Dan is het verstandig.
De grens verschuift voortdurend
Alleen vertelt niemand je waar die grens precies ligt.
Misschien is dat omdat die grens voortdurend verschuift. Je bent niet iedere dag dezelfde persoon. Een lichaam reageert anders na een slechte nacht, een drukke werkweek, een verlies, een zwangerschap, een verhuizing of een periode van veel stress. Wat vorige maand een gezonde uitdaging was, kan vandaag te veel zijn. Wat vandaag te veel voelt, kan over drie maanden weer precies zijn wat je nodig hebt.
Daarom geloof ik steeds minder in harde regels. Niet omdat wetenschap onbelangrijk is, maar omdat mensen geen machines zijn. Het leven laat zich niet vangen in een protocol van tien stappen. Gezondheid ontstaat niet doordat je altijd rust neemt, maar ook niet doordat je jezelf voortdurend pusht.
Lees waarom klachten blijven terugkomen.
Gezondheid zit ergens in het midden
Volgens mij ontstaat gezondheid ergens tussen die twee uitersten in. In het vermogen om eerlijk naar jezelf te kijken. Niet vanuit angst, niet vanuit schuldgevoel en niet vanuit de drang om altijd beter te moeten worden, maar vanuit nieuwsgierigheid.
Wat heb ik vandaag nodig?
Niet wat had ik gisteren nodig. Niet wat iemand op Instagram zegt dat ik nodig heb. Maar wat heb ik vandaag nodig?
Soms is het antwoord een training. Soms is het een wandeling. Soms is het een gesprek. En soms is het gewoon om negen uur naar bed gaan zonder je daar een seconde schuldig over te voelen.
Misschien is dat wel de balans waar we allemaal naar zoeken. Niet harder worden. Niet zachter worden. Maar leren wanneer het tijd is voor herstel en wanneer het tijd is om jezelf uit te dagen.
Dat klinkt minder spectaculair dan een ijsbad of een ochtendroutine van drie uur, maar ik vermoed dat het op de lange termijn een stuk gezonder is.
