De wereld is gek. Zien we elkaar nog?

Ik heb vrijdag weer eens stoofvlees gemaakt. Vond het wel passend, zo met de herfst en storm Austen die voorbijraasden. Ook ging voor het eerst de verwarming weer eens aan. Kaarsjes erbij, de deur dicht, lekker knus binnen. Ik vond het heerlijk. En tegelijk dacht ik: de zomer is nu wel echt voorbij. Ik mis die lange, zwoele avonden waarop je buiten zit en de tijd een beetje vergeet. Al moet ik eerlijk zeggen dat de herfstkleuren tijdens een wandeling door het bos afgelopen week ook moeilijk te overtreffen zijn.

Misschien hoort dat bij deze tijd van het jaar. We gaan weer wat meer naar binnen. Het wordt eerder donker, de verwarming mag aan en de klok verschuift een uur.
Ik merk het aan kleine dingen: ik trek ’s avonds eerder de gordijnen dicht en een wandeling door het bos voelt ineens meer als een uitje dan als iets wat ik er nog even bij doe.

Maar terwijl ik lekker binnen zat, kwam er ook nieuws voorbij waar ik niet zo makkelijk mijn schouders over kon ophalen. De beelden van de rellen in Frankrijk. En het nieuws over Hajar, de vrouw die dood werd gevonden in een koffer. Ik vind dat echt vreselijk. Het maakt me verdrietig en soms ook gewoon machteloos. Ik zie het, ik voel er van alles bij en een uur later sta ik weer in de keuken te bedenken wat ik morgen ga eten.

Dat klinkt gek, maar misschien is dat ook hoe we als mens overeind blijven. We kunnen niet de hele dag alles voelen wat er in de wereld gebeurt. Tegelijk wil ik niet zo gewend raken aan slecht nieuws dat het me niets meer doet. Hoe blijf je betrokken zonder eraan onderdoor te gaan? En hoe zorgen we ervoor dat we, midden in alle drukte en ellende, elkaar blijven zien?

We doen vaker mee dan we denken

Ik moest denken aan een experiment dat Thijs Launspach beschrijft in We doen allemaal maar wat. Mensen zitten in een ruimte. Er gaat een belletje en een paar mensen staan op. Die mensen zijn acteurs. De nieuwe, echte deelnemers weten dat niet en gaan na een tijdje ook staan wanneer het belletje klinkt. De acteurs verdwijnen ƩƩn voor ƩƩn uit de ruimte, maar de anderen blijven opstaan. Niemand heeft gezegd dat het moet. Toch is het inmiddels blijkbaar wat je doet als dat belletje gaat.

Dat vind ik fascinerend. Blijkbaar kijken we voortdurend naar de mensen om ons heen om te bepalen wat normaal is om te doen. Zelfs als niemand ons iets heeft gevraagd.

Dat gebeurt niet alleen in een experiment. Het gebeurt ook in het dagelijks leven. We gaan door omdat iedereen doorgaat. We zeggen dat het goed gaat omdat dat het makkelijkste antwoord is. We kijken weg omdat niemand anders lijkt in te grijpen. En soms merken we pas achteraf dat we al een tijdje iets doen omdat het ā€œzo hoortā€, niet omdat het nog past.

Het zette me alleen aan het denken over hoe sterk gedrag wordt beïnvloed door wat we om ons heen zien. Als mensen elkaar kunnen meenemen in iets wat nergens voor nodig is, zou gedrag dat wél helpt dan ook besmettelijk kunnen zijn?

Veerkracht is niet alles alleen opvangen

Als we het over veerkracht en belastbaarheid hebben, klinkt het soms alsof je vooral sterker moet worden. Meer aankunnen. Beter tegen stress kunnen. Niet zo snel van je stuk raken. Maar dat is niet hoe het werkt. Veerkracht betekent namelijk niet dat je alles maar moet verdragen en daarna weer vrolijk verder kunt.

Het gaat ook over kunnen meebewegen. Soms is doorgaan passend, soms is het tijd om gas terug te nemen. Soms helpt het om een grens te verleggen, soms juist om te erkennen dat je grens nu ergens anders ligt dan een jaar geleden. Maar dat is geen simpele rekensom. Het hangt af van wat er op dat moment op je bord ligt en hoeveel ruimte je hebt om te herstellen.

En die ruimte ontstaat niet alleen doordat je zelf goed voor jezelf zorgt. We hebben ook elkaar nodig. Iemand die vraagt hoe het echt gaat en even wacht op het antwoord. Een collega die ziet dat je al weken op je tandvlees loopt. Een vriend die niet meteen met oplossingen komt, maar blijft zitten.
Zo dronk ik deze week koffie met mijn buurvrouw van 82. Ze is fit en vitaal, en dat is waanzinnig om te zien. Toch hou ik haar stiekem ook een beetje in de gaten. Ik vind het gewoon fijn om te weten hoe het met haar gaat. Ogenschijnlijk kleine dingen, maar als je je niet alleen voelt, hoef je ook niet alles alleen op te vangen.

Dat klinkt niet als een groot antwoord op alles wat er in de wereld misgaat. Dat is het ook niet. Ik kan de rellen in Frankrijk niet oplossen vanuit mijn keuken. Ik kan het verdriet om Hajar niet wegnemen. En ik weet ook niet altijd wat ik moet doen met het nieuws dat steeds maar binnenkomt. Soms kijk ik maar gewoon helemaal geen nieuws.

Maar ik kan wel proberen niet ongevoelig te worden. Niet automatisch mee te gaan in ā€œiedereen doet het zoā€. En in mijn eigen omgeving wat beter op te letten. Want zorg begint niet bij een groots gebaar, maar bij opmerken dat iemand er niet helemaal bij is. Bij toch nog een keer vragen. Bij niet meteen doorlopen omdat de rest dat ook doet.

Blijf naar elkaar kijken

Vrijdag zat ik dus met mijn stoofvlees en mijn kaarsjes. Buiten was het herfst en binnen was het warm. Ik genoot ervan, en tegelijkertijd voelde ik hoe groot het verschil kan zijn tussen je veilig en knus voelen en weten dat andere mensen dat niet voelen.

Misschien raakt dat voor mij ook aan belastbaarheid. Je kunt niet eindeloos meer opvangen door jezelf verder op te rekken. Steun en ruimte bepalen mede hoeveel je kunt dragen. En we hoeven daar niet alleen voor te staan. We kunnen elkaar helpen om weer even overzicht te krijgen, ademruimte te voelen en gewoon niet vergeten dat er iemand naast ons zit.

Voorlopig is dit mijn laatste blog voordat ik met verlof ga. Ik weet nog niet precies hoe die tijd zal lopen en wanneer ik weer aan het werk ga. Dat ga ik dus ook niet beloven. Maar dit neem ik zelf graag mee de komende tijd in: de wereld is soms behoorlijk gek. Laten we in elk geval proberen elkaar niet kwijt te raken.

Verder lezen

Mijn inzichten direct in je mail?

Deel deze blog:

Je lichaam geeft signalen. Begrijp je ze ook?

Lees andere blogs

Scroll naar boven

Je lichaam geeft signalen. Begrijp je ze ook?

Beantwoord een aantal gerichte vragen over je slaap, stress, ademhaling en leefstijl.
Karlijn bekijkt je antwoorden persoonlijk en helpt je helder krijgen waar je winst zit.

5 – 10 minuten
een persoonlijke reactie
geen verplichtingen